ESMA trekt grens bij prediction markets: event contracts met financiële onderliggende waarde vallen in het MiFID II-regime

Prediction markets zijn platforms waarop deelnemers event contracts kunnen kopen en verkopen met een binaire uitkomst. De deelnemer wint een vast bedrag bij een juiste voorspelling, of helemaal niets bij een onjuiste voorspelling. De bekendste voorbeelden van platformen zijn Polymarket en Kalshi, waarop gebruikers kunnen wedden op uiteenlopende toekomstige gebeurtenissen. Denk aan: ‘Bereikt de S&P 500 een all-time high vóór 1 januari 2026?’, ‘Winnen de Republikeinen de volgende Amerikaanse verkiezingen?’ of ‘Wie zullen er aanwezig zijn bij de bruiloft van Taylor Swift?’.

De inzetvolumes zijn indrukwekkend. Analisten schatten dat de markt in 2030 bijna 1 biljoen Amerikaanse dollars zou kunnen bereiken.[i]

Op 3 juli 2026 publiceerde ESMA een Public Statement waarin zij verder stelling neemt dat event contracts in veel gevallen worden ondervangen in het bestaande MiFID II-regime.[ii]

ESMA-statement: event contracts kwalificeren als binaire opties

De kern van het ESMA-statement is relatief eenvoudig maar heeft vergaande gevolgen. ESMA stelt dat event contracts met een binaire uitkomst hoogstwaarschijnlijk kwalificeren als een als derivaat en/of als binaire optie, zijnde een ‘financieel instrument’ in de zin van MiFID II.[iii]

De redenering keert terug naar de structuur van Bijlage I, Deel C van MiFID II.[iv] Alleen event contracts waarvan de onderliggende waarde valt onder de punten C(4) tot en met C(10) kwalificeren als financieel instrument. Denk aan derivaten/opties met een breed scala aan gekoppelde onderliggende waarden zoals valuta, rentevoeten, inflatiepercentages, grondstoffen of financiële indices.

Event contracts met een puur niet-financiële onderliggende waarde (zoals een sportuitslag of een verkiezingsuitslag zonder koppeling aan een economische maatstaf) vallen dus buiten dit kader.

ESMA benadrukt dat de commerciële benaming van een weddenschap/product zoals ‘event contract’ en ‘prediction market’, of anderszins, irrelevant is voor de kwalificatie onder bestaande Europese financiële toezichtregels. Wat telt, zoals gebruikelijk bij nieuwe financiële producten of diensten, zijn de daadwerkelijke productkenmerken. ESMA wijst aanbieders erop dat zij verplicht zijn een zorgvuldige juridische analyse te maken van hun producten en dat zij zich niet enkel mogen verschuilen achter creatieve naamgeving.

Juridische implicaties: verbod voor retailklanten, MiFID II-vereisten van toepassing

Indien het MiFID II-regime van toepassing is zijn er twee gevolgen die het meest in het oog springen:

• Er geldt een verkoopverbod en andere restricties ten aanzien van retailklanten. Event contracts die als binaire optie kwalificeren vallen onder de permanente nationale productinterventie­maatregelen die zijn gebaseerd op de oorspronkelijke ESMA-beslissing uit 2018 (EU) 2018/795.[v] Deze maatregelen verbieden de marketing, distributie en verkoop van binaire opties aan retailklanten. De toewijzing van een coupon of reward aan het event contract doet aan de binaire aard niets af, aldus ESMA.
• Het aanbieden van event contracts aan professionele beleggers is toegestaan, mits de aanbieder beschikt over een MiFID II-vergunning. Het is verboden om in Nederland zonder een daartoe door de AFM verleende vergunning beleggingsdiensten te verlenen of beleggingsactiviteiten te verrichten.[vi] Een vergunning als beleggingsonderneming is aldus vereist, tezamen met naleving van onder meer de gedragsregels en product governance. Binaire opties worden aangemerkt als complexe producten, waardoor het uitvoeren van passendheidstoets is vereist.[vii]

Overlappende bevoegdheid toezichthouder AFM of KSA?

Het lijkt voor de hand liggend dat event contracts zonder een financiële onderliggende waarde als vermeld in MiFID II, zoals bijvoorbeeld een politieke of sportweddenschap, kwalificeren als het organiseren van een kansspel onder Wet op de kansspelen (‘Wok’).[viii] In de Wok is het verboden om ‘in Nederland gelegenheid te geven om mede te dingen naar prijzen of premies, indien de aanwijzing der winnaars geschiedt door enige kansbepaling waarop de deelnemers in het algemeen geen overwegende invloed kunnen uitoefenen, tenzij daarvoor een vergunning is verleend’.[ix] Het is eveneens verboden om de deelneming aan onvergunde kansspelen te bevorderen.[x]

De werkingssfeer van de Wok is daarmee in beginsel ruimer dan die van MiFID II: waar MiFID II uitsluitend van toepassing is op weddenschappen met een financiële onderliggende waarde, kent de Wok geen vergelijkbare beperking. In gevallen waarin beide regimes samenlopen, zijn zowel de AFM als de KSA bevoegd tot handhaving. Om een overlap in toezichtdomein te vermijden, zullen de toezichthouders in de praktijk onderling afstemmen, waartoe zij gehouden zijn op grond van het Convenant dat tussen de KSA en de AFM is gesloten. [xi]

Conclusie: ESMA en regulatoire realiteit laten weinig ruimte

Het ESMA-statement consolideert de bestaande Europese lijn: prediction markets zijn geen juridisch niemandsland. Aanbieders die event contracts met een financiële onderliggende waarde op de Europese markt willen brengen, moeten zich realiseren dat zij vermoedelijk opereren in het hart van het MiFID II-kader.

Indien u van gedachten wilt wisselen over dit onderwerp, neem dan contact op met Joris Viellevoije.

[i] CNBC, ‘Prediction markets will grow to $1 trillion by 2030, Bernstein estimates’, 14 april 2026, te raadplegen op: https://www.cnbc.com/2026/04/14/prediction-markets-will-grow-to-1-trillion-by-2030-bernstein-says.html.

[ii] ESMA, ‘ESMA reminds firms of existing rules and obligations under binary option measures amid growing popularity of prediction markets globally’, 3 juli 2026, te raadplegen op: https://www.esma.europa.eu/press-news/esma-news/esma-reminds-firms-existing-rules-and-obligations-under-binary-option-measures.

[iii] Een binaire optie dient onder meer in contacten te worden afgewikkeld, voorziet uitsluitend in betaling ten tijde van vroegtijdige beëindiging of aan het einde van de looptijd, en de betaling is beperkt tot een vooraf bepaald vast bedrag als het derivaat wel/niet aan een of meer vooraf bepaalde voorwaarden voldoet. Zie ook voetnoot 3 van de ESMA Public Statement van 3 juli 2026 of het volgende AFM-besluit: https://www.afm.nl/~/profmedia/files/onderwerpen/productinterventie/besluit-productinterventie-bo.pdf.

[iv] Richtlijn 2014/65/EU (MiFID II)(als gewijzigd), te raadplegen op: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:02014L0065-20260606.

[v] ESMA Besluit (EU) 2018/795 van 22 mei 2018 inzake de verkoop van binaire opties aan niet-professionele cliënten, te raadplegen op: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018X0601(01). Dit besluit is inmiddels verwerkt in artikel 42 MiFIR; zie voor het verbod ook: artikel 1:77f Wft.

[vi] Artikel 2:96 Wft.

[vii] In de zin van artikel 25, lid 3, van MiFID II.

[viii] In dat kader is de gepubliceerde last onder dwangsom van de Kansspelautoriteit aan Polymarket (One QSS Inc.) interessant: KSA, ‘Last onder dwangsom voor illegaal kansspelaanbod Polymarket’, 17 februari 2026, te raadplegen op: https://kansspelautoriteit.nl/last-onder-dwangsom-voor-illegaal-kansspelaanbod-polymarket.

[ix] Artikel 1, eerste lid, aanhef en onder a van de Wok.

[x] Artikel 1, eerste lid, aanhef en onder b van de Wok.

[xi] Convenant tussen de Kansspelautoriteit en de Stichting Autoriteit Financiële Markten van 18 mei 2016.